Về chúng tôi Tư vấn đầu tư Quản lý tài sản Ấn phẩm đầu tư Blog
2021-03-02

TỔNG THỂ NGÀNH NGÂN HÀNG 2020

Đánh giá tổng thể ngành ngân hàng 2020: Hy sinh tăng trưởng, củng cố nội lực. Những điểm sáng ở 2020 và nhìn về triển vọng 2021 của các ngân hàng top đầu.

unnamed 1

TỔNG THỂ NGÂN HÀNG 2020: HY SINH TĂNG TRƯỞNG, CỦNG CỐ NỘI LỰC

picture1

Do tác động bởi dịch Covid nên dẫn tới cầu tín dụng sụt giảm mạnh. Điều này đã ảnh hưởng đến tăng trưởng lợi nhuận ở nhiều Ngân Hàng. Chỉ có 5 Ngân hàng là có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cao hơn so với cùng kỳ.

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 02 lu c 17 43 49

Tuy nhiên, dù tốc độ tăng trưởng lợi nhuận giảm, nhưng bù lại nội tại của nhóm Ngân hàng nói chung đang được cải thiện rõ. Nó thể hiện qua:

  • Tỷ lệ CASA (Current Account Saving Account – tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn trên tổng tiền gửi) tăng phần lớn ở các ngân hàng cho thấy xu hướng dịch chuyển số hóa, tăng chất lượng và trải nghiệm người dùng của các ngân hàng nhằm giảm tỷ lệ sử dụng tiền mặt trong nền kinh tế, và như thế sẽ giúp các ngân hàng kéo giảm được chi phí vốn. Việc này sẽ rất hỗ trợ cho các ngân hàng duy trì chính sách lãi suất thấp.
  • Tỷ lệ nợ quá hạn (từ nhóm 2 trở đi) giảm ở phần lớn các ngân hàng.  Đặc biệt là ở các ngân hàng lớn như CTG BID. Đi cùng với đó là tỷ lệ bao phủ nợ xấu gia tăng.

Nếu như năm 2018 chỉ có ACB và BAB là duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 1%, thì đến hết 2020, đã có thêm 3 ngân hàng gia nhập câu lạc bộ này gồm CTG, VCB và TCB. Đáng chú ý nhất là CTG, không chỉ giảm về tỷ lệ mà còn giảm luôn về con số dư nợ xấu tuyệt đối và xóa sạch trái phiếu VAMC. Bên cạnh đó, tỷ lệ lãi dự thu trên tín dụng của cả hệ thống vẫn trên xu hướng giảm liên tục.

Những điều này cho thấy chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng vẫn duy trì ở mức tốt, bất chấp nền kinh tế bị ảnh hưởng.

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 02 lu c 17 47 26

Việc cầu tín dụng suy yếu, và áp lực giảm lãi suất để hỗ trợ khách hàng cũng đã ảnh hưởng đến NIM (Biên lợi nhuận) của các ngân hàng. Đặc biệt là ở nhóm ngân hàng có tỷ lệ CASA (Tiền gửi không kỳ hạn) thấp, và nhóm ngân hàng nhà nước do chịu áp lực từ SBV. Ngược lại các ngân hàng có tỷ lệ CASA cao và có tăng trưởng CASA có xu hướng duy trì và mở rộng NIM.

Có thể thấy, giai đoạn xử lý nợ xấu của nhóm ngân hàng đã qua. Dịch Covid là bài kiểm tra stress-test thực tế cho chất lượng tài sản của nhóm ngành này và các ngân hàng đang vượt qua một cách thuyết phục.

Xu hướng sắp tới vẫn sẽ là môi trường lãi suất rẻ để hỗ trợ nền kinh tế phục hồi từ dịch Covid. Do đó, các ngân hàng đang có nhiều sự thay đổi rõ rệt về sản phẩm dịch vụ để tăng trải nghiệm và làm hài lòng khách hàng. Việc này được thể hiện rõ qua tỷ lệ CASA đang cải thiện ở hầu hết các ngân hàng. Và gần đây nhất là VCB cũng tham gia vào cuộc chiến phí dịch vụ nhằm tăng lượng khách hàng hiện hữu.

CASA tăng cũng đồng nghĩa chi phí vốn của các ngân hàng sẽ thấp đi, giúp mở rộng NIM của ngân hàng. Và tập trung nguồn lực để tăng tỷ lệ CASA được xem là xu hướng chính và quan trọng của các ngân hàng trong thời gian tới nhằm tạo ra dư địa cho tăng trưởng lợi nhuận.

VCB: CÁNH CHIM ĐẦU ĐÀN – TRUNG LẬP

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 02 lu c 17 48 13

LNST gần như đi ngang so với cùng kỳ dù tổng thu nhập của VCB vẫn tăng trưởng 7%. Nguyên nhân chính là do VCB tiếp tục chính sách mạnh tay dự phòng nợ xấu. Điều này đã ảnh hưởng đến các chỉ số tài chính như ROE, ROA và khiến VCB mất ngôi đầu trong bảng xếp hạng. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của VCB đạt 269.69% và tỷ lệ nợ xấu thấp kỷ lục chỉ còn 0.62%. Nếu đem toàn bộ quỹ dự phòng nợ xấu trừ đi hết nợ từ nhóm 2 trở đi thì vẫn còn dư ra 3,5 nghìn tỷ đồng, tương đương với 15% LNTT của VCB trong 2020. Tỷ lệ lãi dự thu trên dư nợ tín dụng cũng giảm thấp kỷ lục về 0.88%. Những điều này cho thấy chất lượng tài sản của VCB hiện nay gần như sạch tuyệt đối.

Việc chủ động đẩy mạnh chi phí dự phòng tín dụng khiến lợi nhuận sụt giảm, nhưng bù lại sẽ giúp VCB giảm giá trị chia cổ tức tiền và tránh được áp lực giảm lãi suất từ SBV. Đây cũng là cách VCB giữ lại nguồn vốn cho tương lai và FIDT cũng đánh giá cao động thái linh hoạt này của ban lãnh đạo VCB trong bối cảnh hiện nay.

ngan hang vietcombank

Ngoài ra, các chỉ số hiệu quả hoạt động kinh doanh khác cho thấy VCB đang rất tốt. CASA tăng trở lại vào cuối năm và đạt tỷ lệ cao nhất từ trước tới nay. Chính điểm này đã hỗ trợ giúp cho NIM của VCB chỉ suy giảm không đáng kể dù phải giảm lãi suất theo chỉ đạo của SBV. Gần đây VCB cũng bắt đầu tham gia vào cuộc chiến phí dịch vụ nhằm gia tăng lượng khách hàng cá nhân sử dụng dịch vụ thanh toán. Do đó, FIDT cũng kỳ vọng rằng tỷ lệ CASA của VCB sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới. Chi phí hoạt động của VCB trong kỳ cũng được kiểm soát tốt, và tỷ lệ CIR (chi phí hoạt động trên tổng thu nhập) giảm còn 32.7% thấp nhất từ trước tới nay

VCB hiện đang giao dịch với P/B là 3.6 lần. FIDT cho rằng đây là vùng định giá hợp lý cho VCB. Thêm 1 yếu tố là VCB hiện là cổ phiếu trụ, còn có vai trò điều tiết chỉ số nên upside cho VCB sẽ không nhiều như các ngân hàng khác. Ngược lại, VCB sẽ trở nên hấp dẫn nếu giá cổ phiếu giảm và đưa P/B về 3 hoặc dưới 3 lần.

CTG: PHƯỢNG HOÀNG TÁI SINH TÍCH CỰC

vietinbank la ngan hang g va nhung dieu xung quanh can biet 1280x720

Dù đã hy sinh 5,000 tỷ lợi nhuận để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, nhưng CTG vẫn báo lãi kỷ lục và tăng trưởng LNST gần 45% so với cùng kỳ. Đây là kết quả rất tích cực cho CTG và cho thấy hiệu quả kinh doanh tăng cao rõ rệt sau 2 năm mạnh tay tái cơ cấu các nhóm nợ.

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 02 lu c 17 57 07

Theo quan sát của FIDT, có thể việc chưa phát hành tăng vốn cho nhà đầu tư chiến lược của CTG cũng phần nào giúp CTG bớt chịu áp lực giảm lãi suất từ phía SBV. Điều này được thể hiện phần nào qua NIM của CTG sụt giảm nhẹ so với VCB và BID. Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng của CTG đã tăng trở lại trong khi VCB và BID đều bị sụt giảm mạnh.

Với chất lượng tài sản đang được cải thiện mạnh và được phép giữ lại lợi nhuận để bổ sung nguồn vốn chủ sở hữu thay vì chia cổ tức, FIDT cho rằng trong thời gian tới CTG sẽ được SBV ưu ái hơn trong việc phân bổ tăng trưởng tín dụng. Đây sẽ là động lực cho tăng trưởng lợi nhuận của CTG trong thời gian tới. 

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 02 lu c 18 07 15

Sau hai năm mạnh tay tái cơ cấu, CTG đã xóa sạch nợ xấu VAMC và đưa tỷ lệ nợ xấu về dưới 1%. Con số ấn tượng nếu so sánh với ngành ngân hàng nói chung. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt gần 68%. Dù có giảm so với thời điểm cuối quý 3 vì giảm chi phí dự phòng nợ xấu trong quý 4. Tuy nhiên, FIDT cho rằng đây là bước đi hợp lý của ban lãnh đạo vì hiện tỷ lệ nợ xấu đã giảm về dưới 1%, và CTG cần ưu tiên tăng nguồn vốn chủ sở hữu từ lợi nhuận giữ lại, mục đích là để mở room tín dụng cho năm 2021.

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 03 lu c 09 06 45

CASA của CTG cũng tăng kỷ lục so với chính ngân hàng này đạt gần 19%. Với những thay đổi rõ rệt về nội tại, và những sản phẩm dịch vụ của CTG, FIDT cho rằng CTG đang trở lại đường đua về tăng trưởng lợi nhuận trong thời gian tới.

CTG hiện đang giao dịch với mức P/B 1.5 lần. Với quy mô tài sản và khả năng sinh lời của CTG trong giai đoạn tới với 2 ngân hàng đồng hạng là VCB và BID thì FIDT cho rằng đây là mức định giá khá rẻ cho CTG. Và kỳ vọng thị trường sẽ sớm nhận ra và đưa CTG về mức định giá P/B từ 1.8 đến 2 lần tương đương vùng giá 41,000đ/cp đến 46,000đ/cp. FIDT cũng cho rằng CTG cũng sẽ sớm vượt mặt BID về vốn hóa dựa trên những thay đổi tích cực của nền tảng kinh doanh.

BID: KHÓ KHĂN CHƯA KẾT THÚC TIÊU CỰC

gio lam viec ngan hang bidv moi nhat nam 2020

 

Sau khi bán vốn cho Hana Bank trong 2019 thu về hơn 20 ngàn tỷ, BID đã dành tới hơn 23 ngàn tỷ cho chí phí dự phòng rủi ro tín dụng.

Nợ xấu vẫn là vấn đề đau đầu của BID. Tuy không phải là quá nghiêm trọng, nhưng nó vẫn như là hòn đá tảng kéo lợi nhuận của BID lại. LNST của BID trong năm 2020 sụt giảm gần 14% so với cùng kỳ và còn thấp hơn cả mức lợi nhuận năm 2018.

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 03 lu c 14 01 04

 

 

Dù vẫn mạnh tay xử lý nợ xấu, nhưng hiện chất lượng tài sản của BID vẫn chưa có dấu hiệu cải thiện mạnh so với các năm trước khi mà tỷ lệ nợ xấu vẫn duy trì mức trên 1.7% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu không cải thiện đáng kể và còn thấp nếu so với VCB và CTG. Điểm sáng là BID đã kéo tỷ lệ nợ nhóm 2 về còn 1.12%.

Trong kỳ, dù có cải thiện CASA nhưng NIM của BID vẫn bị sụt giảm gần 20 điểm. Có thể, vì tiếp nhận được nguồn vốn ngoại trong năm 2019, nên BID đang chịu nhiều sức ép hỗ trợ lãi suất hơn là CTG.

Với chất lượng tài sản chưa cải thiện nhiều, FIDT cho rằng BID còn có thể bị giới hạn room tín dụng trong thời gian tới. Vì xu hướng hiện nay có thể SBV sẽ ưu tiên room tín dụng cho các ngân hàng có quản trị chất lượng tín dụng tốt.

BID hiện đang giao dịch với mức P/B là 2.1 lần. Nếu so sánh khả năng sinh lời lẫn chất lượng tài sản của BID với CTG và TCB thì FIDT cho rằng đây là mức định giá khá mắc. Trong khi triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của BID chưa có gì khởi sắc trong bối cảnh hiện nay. Vì vậy với vùng giá giao dịch quanh 40,000đ/cp FIDT đánh giá tiêu cực với cổ phiếu này.

TCB: BỨT PHÁ NGOẠN MỤC TÍCH CỰC

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 04 lu c 22 03 59

 

Nhờ dẫn đầu trong việc thay đổi sản phẩm nâng cao chất lượng dịch vụ, TCB đã có được con số CASA kỷ lục mà nhiều ngân hàng mơ ước là 44%. Đây chính là nguồn vốn giá rẻ dồi dào mà TCB đang tận dụng và giúp NIM của ngân hàng tiếp tục được mở rộng trong năm 2020 bất chấp xu hướng giảm lãi suất.

Điều này dẫn đến kết quả tăng trưởng lnst đạt 23%, đi cùng với đó là tỷ lệ nợ xấu được đưa về mức 0,47% thấp nhất cả hệ thống hiện nay nhờ TCB mạnh tay write off nợ xấu trong kỳ. Có thể nói TCB là một trong số ít các ngân hàng khai thác tài sản một cách hiệu quả tối đa.

Ngược với VPB, FIDT cho rằng TCB chọn xu hướng tăng trưởng một cách bền vững hơn dựa vào việc xây dựng nguồn lực nội tại rất khỏe là CASA và chất lượng tài sản rất tốt. FIDT cho rằng đây cũng là xu hướng của ngành ngân hàng trong thời gian tới. Việc có nguồn vốn chi phí rẻ không chỉ giúp cho TCB duy trì NIM, mà còn trở nên linh hoạt hơn ở mặt trận kinh doanh phù hợp với xu hướng lãi suất thấp. Và dẫn đến hệ quả là họ sẽ siết lại chất lượng tín dụng, nhằm duy trì chất lượng tài sản tốt như VCB. Bên cạnh đó, nhờ vào việc thống trị thị trường trái phiếu doanh nghiệp, nên đảm bảo cho tăng trưởng thu nhập lãi ròng của TCB.

 

so tong dai tu van techcombank

Đi đầu trong khối ngân hàng về chiến lược phát triển khách hàng cá ngân để tăng tỷ lệ CASA và thống trị thị trường trái phiếu doanh nghiệp. FIDT đánh giá rất cao tiềm năng tăng trưởng của TCB và cho rằng họ đang đi đúng hướng. Với giá giao dịch hiện tại đang P/B 1.6 lần, FIDT cho rằng tiềm tăng trưởng của giá cổ phiếu TCB là lớn với kỳ vọng định giá P/B 1.8 đến 2 lần tương đương với giá cổ phiếu là 38,000đ/cp đến 42,000đ/cp.

VPB: LỢI NHUẬN CAO RỦI RO CAO TRUNG LẬP

vpbank 3

 

Ngược lại với mô hình của TCB, VPB đi theo hướng chịu nhiều rủi ro hơn với NIM lớn hơn gấp đôi. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của VPB đạt hơn 27 ngàn tỷ đồng. chỉ thua top 3 và cao vượt trội so với các ngân hàng còn lại. Tuy nhiên, hơn phân nửa con số ấy phải được dùng cho chi phí dự phòng rủi ro tín dụng.

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 04 lu c 22 14 16

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 04 lu c 22 15 07

 

Dù có mạnh tay cho chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, nhưng tỷ lệ nợ xấu lẫn bao phủ nợ xấu của VPB không hề cải thiện. trong khi đó NIM bị sụt giảm nhẹ so với cùng kỳ. Nếu như FE Credit hoạt động theo mô hình công ty tài chính, cho vay rủi ro cao và phân tán các món nợ để bù lại lãi suất cao thì tỷ lệ nợ xấu cao sẽ không có gì ngạc nhiên. Tuy nhiên, nếu bóc tách ra và chỉ tính riêng ngân hàng mẹ thì tỷ lệ nợ xấu của VPB cũng đã lên tới 2,5%. Một con số tương đối cao nếu so sánh với các ngân hàng đồng hạng khác.

Bên cạnh đó, tỷ lệ CASA của VPB dù có cải thiện, nhưng vẫn thấp hơn so với mặt bằng chung của ngành. Chính điều này khiến cho chi phí vốn đầu vào của VPB luôn ở mức cao. Vì thế VPB sẽ không còn nhiều dư địa để cải thiện NIM trong thời gian tới do chi phí vốn cao.

Trong bối cảnh lãi suất thấp, và kinh tế đang phục hồi sau dịch hiện nay, FIDT không đánh giá cao mô hình hoạt động của VPB do mức độ rủi ro kinh doanh cao và đi ngược với xu hướng lãi suất thấp hiện nay.

VPB hiện đang giao dịch với mức P/B là 1.6 lần tương đương với trung bình ngành ngân hàng hiện nay. Do FIDT không đánh giá cao chiến lược kinh doanh trong thời gian tới do chi phí vốn của ngân hàng này khá cao.

Việc thoái vốn FE Credit hiện chưa có thông tin gì mới. FIDT sẽ đánh giá lại khi có những thông tin cụ thể về deal này. 

ACB: GÓT CHÂN ACHILLES TRUNG LẬP

hinh2 ngan hang a chau

Vươn lên trở lại dành ngôi đầu bảng xếp hạng và duy trì tăng trưởng lnst trên 2 con số trong nhiều năm qua. ACB là minh chứng rõ nét nhất cho thấy 1 ngân hàng có chất lượng tài sản tốt sẽ sinh ra nguồn lợi nhuận dồi dào như thế nào.

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 04 lu c 22 18 22

Trong kỳ, nhờ tiếp tục đẩy mạnh tăng trưởng CASA và không chịu áp lực lớn từ SBV để giảm lãi suất cho vay nên NIM của ACB tiếp tục nở ra và giúp cho ngân hàng đạt mức tăng trưởng lnst gần 28%. Dù các chỉ số tài chính của ACB là rất tốt, nhưng ACB vẫn đang bị mắc phải 1 điểm yếu cố hữu và ngược lại với xu hướng chung hiện nay. Đó chính là ngân hàng vẫn quá phụ thuộc vào thu nhập tín dụng.

picture1

 

Trong khi các ngân hàng khác đều có xu hướng giảm thu nhập tín dụng và tăng thu nhập phi tín dụng thì ACB lại đi ngược lại với tỷ trong thu nhập tín dụng đóng góp tới 80%. FIDT cho rằng việc quá phụ thuộc vào vào thu nhập tín dụng sẽ có tác động đáng kể tới khả năng sinh lời của ACB trong thời gian tới vì xu hướng hiện nay cầu tín dụng vẫn đang yếu do ảnh hưởng từ dịch. Và trong nhiều năm trở lại đây thì tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam cũng đã bớt dần sự phụ thuộc tín dụng. Do đó, nếu không có sự thay đổi trong thời gian tới thì về lâu về dài đây sẽ là gót chân Achilles của ACB.

Do đó, với P/B hiện nay đang hơn 1.7 lần, cao hơn so với toàn ngành nói chung thì FIDT cho rằng đây cũng là vùng định giá hợp lý của ACB.

STB: ĐI LÊN TỪ ĐỐNG TRO TÀN TÍCH CỰC

18700cbnv

STB là một trường hợp đặc biệt của ngành ngân hàng. Câu chuyện của STB là xử lý tài sản thế chấp của các món nợ xấu từ thời kỳ ban lãnh đạo trước để lại. Và hiện nay họ vẫn đang làm rất tốt việc này khi mà đưa tỷ lệ nợ xấu giảm liên tục trong thời gian vừa qua. Bên cạnh đó tỷ lệ lãi dự thu trên tín dụng vẫn trên đà giảm.

a nh chu p ma n hi nh 2021 04 04 lu c 22 23 06

 

Dù vẫn phải tập trung xử lý tài sản nợ xấu, nhưng STB vẫn cho thấy họ vẫn là ngân hàng bán lẻ hàng đầu khi mà CASA tiếp tục cải thiện trong nhiều năm qua, và thu nhập từ dịch vụ vẫn chiếm hơn 20% tổng thu nhập của ngân hàng.

Hiện thị trường có những tin đồn về việc xử lý tài sản là cổ phiếu ngày xưa ông Trầm Bê đem thế chấp. FIDT cho rằng nếu như xử lý được những vấn đề này và thu hồi tiền về cho STB thì sẽ đủ sức cover những tài sản xấu mà STB đang phải tập trung xử lý, giai đoạn xử lý nợ xấu sẽ kết thúc sớm và STB sẽ sớm trở lại đường đua lợi nhuận cùng với các ngân hàng khác.

Do đó với định giá hiện tại P/B chỉ 1.1 lần khá thấp so với trung bình ngành, FIDT kỳ vọng những vấn đề liên quan tới ông Trầm Bê sẽ được giải quyết hết trong năm nay. Lúc đó giá kỳ vọng của STB sẽ là là 21,000đ/cp đến 23,000đ/cp tương đương với P/B là 1.5, cũng là mức trung bình ngành do chất lượng tài sản sẽ cải thiện mạnh và đi kèm là khả năng sinh lời lớn trong tương lai.

KHUYẾN CÁO MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM

Các thông tin, tuyên bố, dự đoán có trong báo cáo này là các nhận định, phân tích dựa trên các nguồn thông tin tin cậy từ phía FIDT tại thời điểm công bố. Tuy nhiên, FIDT không đảm bảo và cam kết sự chính xác và đầy đủ của các nguồn thông tin này. Các quan điểm và nhận định được trình bày trong báo cáo không tính đến sự khác biệt về mục tiêu và chiếc lược cụ thẻ của từng nhà đầu tư. FIDT không chịu trách nhiệm bất kì thiệt hại nào phát sinh liên quan đến việc sử dụng thông tin của báo cáo này dưới mọi hình thức.

Báo cáo này là tài sản và được giữ bản quyền bởi FIDT. Không được phép sao chép, phát hành cũng như tái phân phối báo cáo vì bất kỳ mục đích gì nếu không có văn bản chấp thuận của FIDT. Vui lòng ghi rõ nguồn khi trích dẫn nếu sử dụng các thông tin trong báo cáo này.

FIDT - Focus On Performance